عبد الله الأنصاري الهروي

مقدمه 69

طبقات الصوفية ( فارسي )

ابو على رودبارى ابو على رودبارى شاگرد ابو العباس مسروق بود و با جنيد ، نورى ، بو حمزه و حسين مسوحى صحبت كرده بود و ابو عبد اللّه جلاد را ديده . خال بو عبد اللّه رودبارى است ، نسب او به رؤسا ، وزراء و دبيران مىكشد . عالم ، فقيه و حافظ و اديب بود . خواجه عبد اللّه او را شاعر صوفيان لقب داده است 11 . وى در تصوف خود را شاگرد جنيد و در فقه شاگرد بو العباس سريج و در ادب شاگرد بو العباس ثعلب و در حديث شاگرد ابراهيم حربى مىداند كه پير هرات او را از اين جهات نيز مىستايد 12 . شاعرى و شعر او مورد تحسين و ستايش خواجه است و در مورد يكى از اشعار او كه سه بيت آن را در طبقات نقل كرده است حسادت خويش را پنهان نداشته و گفته است : « مرا درين شعر حسد است كه هيچ‌كس را جاى باز نگذاشته كه همه بگفته » 13 . ب - مرتبه و قدر مشايخ بزرگ مانند ابو سعيد خراز ، جنيد و نورى و رويم كه كم‌وبيش در آثار ديگر عرفانى نيز مورد تعظيم و اكرام بوده‌اند در طبقات - الصوفية چنين بيان شده است : « شيخ الاسلام پس از خراز ، رويم را مه نهادى ، پس جنيد و نورى » 14 . ابو سعيد خراز در سراسر طبقات الصوفية هيچ صوفيى را نمىيابيم كه به اندازه ابو سعيد خراز توجه ، حساسيت ، حرمت ، تعظيم ، قبول و علاقه‌ى پير هرات را به خود جلب كرده باشد تا آنجا كه با قاطعيت مىتوان گفت حتى پيران او نيز از آن مايه احترام ، تعظيم و تحسين و ستايش برخوردار نشده‌اند . تصور حرمت آميخته با اعجاب و تحسين او امروز نيز كه هزار سال با زمان و زبان خواجه عبد اللّه انصارى فاصله داريم ، از وراى جملات و كلمات به آسانى ميسر است ، چندانكه مىتوان حدس زد كه پير به هنگام سخن از ابو سعيد خراز به مناسبت‌هاى مختلف چه حالتى